قرآن و علم

سخنی درباره قرآن و علم

 

  1. موضوعی که امروزه بسیار مورد توجه برخی از دانشمندان علمی و قرآنی است این است که آیا قرآن با علم یک سو و هم جهت است یا مسیر قرآن از مسیر علم جدا می باشد.
  2. آنچه که در اینجا مورد توجه است این است که یافته های علمی همواره در حال تغییر و تحول است و چه بسا مطلبی در یک مدتی  مطلب علمی حساب شود و پس از مدتی علمی بودن آن زیر سوال برود چنان که کم نیستند
         از این مطالب.
  3. بسیاری از موضوعات علمی که خود را صد در صد ثابت می داند ولی با این حال یک نظر ضعیف دیگری در برابر آن وجود دارد که این
      نظرهای ضعیف و شاذ در کنار نظریات علمی از اتقان آن مطلب علمی می کاهد.
  4. قرآن کریم یک نسخه هدایت است برای هدایت بشر بسوی سعادت دنیوی و اخروی و هدف اصلی این کتاب عظیم همین موضوع است.
  5. قرآن کریم در رستای اهداف هدایتی خود گاهی از موضوعات علمی نیز استفاده کرده است، موضوعاتی مانند مراحل خلقت انسان، آسمان، زمین، خورشید و ماه، ابروباران ، آب، باد، رعد و برق، دریا، حیوانات، حشرات، پرندگان، گیاهان و درختان، جامعه شناسی، اقتصاد، مدیریت، تربیت،... در قرآن کریم استفاده شده است.
  6. قرآن کریم کلام خداوند متعال است وتمام مطالب آن از جانب پروردگار عالم است و قطعا در آن خلاف راه ندارد. آیا می توان از مطالب علمی که ممکن است روزی و پس از چند سالی دیگر آن مطلب علمی حساب نشود،در تفسیر قرآن استفاده کرد و یا آن مطلب علمی  را به خدا نسبت داد؟
  7. در هر علمی یک سری یافته های علمی وجود دارد که همه ی دانشمندان آن علم بر آن متفق القول است و نظر خلافی بر خلاف وجود ندارد، این مطالب را می با استناد به دانشمندان آن علم به عنوان اینکه شاید منظور خداوند این باشد، می توان در ذیل آیه ی آن را آورد.
  8. بر فرض اینکه این مطالب علمی که در تفسیر از آن بهره برده شده خلاف در بیاید و پس از چند سال کسی آن را علمی نداند با این حال درج آن مطلب در تفسیر، به قرآن و اتقان آن ضرری نمی زند و مطالب از این دست به عنوان اشتباه مفسر تلقی می شود و بدان معنا نیست که  قرآن کریم تناقض می گوید. زیرا مفسرین در غیر مطالب علمی نیز اقوال مختلفی دارد و قطعا یکی درست است نه همه ی آن اقوال.
            
  9. سه نوع رویکرد علمی به قرآن

الف: قرآن کتاب علم است و همه ی علوم در قرآن وجود
دارد حتی جزئیات علمی (مانند نقشه ی یک ساختمان)

ب: قرآن از مطالب علمی بیگانه است و کاری به مطالب
علمی ندارد  و به دنبال اهداف هدایتی خود
است.

ج: بکار گیری علم به عنوان ابزاری برای تفسیر
قرآن( استخدام علوم)

تحلیل:

اینکه گفته شود همه
جزئیات از علوم مختلف در قرآن است، حرفی نادرست است زیرا برخی از جزئیات هدایتی قرآن در قرآن وجود ندارد مانند تعداد رکعات نمازها... چه رسد به جزئیات علوم دیگر که نسبت به اهداف هدایتی از نقش کمتری برخوردار است.

اما اینکه قرآن از مطالب علمی کاملا بیگانه است نیز درست نیست زیرا فراوان قرآن از مطالب علمی استفاده کرده است و آنچه را که استفاده کرده است کاملا با یافته های علمی موافق است.

گزینه سوم که استخدام علوم در تفسیر قرآن باشد حرفی منطقی به نظر می رسد به این معنا که مطلبی علمی که در علم خاص از حالت فرضیه  خارج شده و به یافته علمی یقینی رسیده است، می توان به عنوان یک رای علمی با استناد به آن علم، آن را در ذیل آیه ی آورد.